رسد كه دل واژگون مىشود بالاى آن پائين مىآيد و پائين او بالا مىشود ( بطور كلى ظرفيت و استعداد فراگيرى حقائق را از دست ميدهد ) در امالى شيخ طوسى همچنين آمده . 23 - علل الشرائع ج 771 على بن جعفر از برادر بزرگوارش ( موسى بن جعفر ) از پدرش حضرت صادق ( ع ) نقل مىكند كه فرمود خداوند به حضرت موسى ( ع ) وحى فرمود . اى موسى به ثروت زياد خوشحال مباش - و در هيچ حالتى ذكر و ياد مرا ترك نكن زيرا ثروت زياد گناهان را از ياد انسان ميبرد و در ياد من نبودن موجب قساوت و سختى دل مىشود . 24 - علل الشرائع اصبغ بن نباته از امير مؤمنان نقل مىكند كه فرمود . چشمها خشك نميشوند مگر از اثر قساوت و سخت دلى و دلها هم سخت نميشود مگر از اثر گناهان زياد . 25 - مصباح الشريعه ص 3 امام ششم ( ع ) فرمود اعراب و حركات دلها بر چهار قسم 1 - رفع 2 - فتحه 3 - جر 4 - سكون . پس حالت رفعى دل در سايه ذكر و ياد خدا است فتحه دل در اثر خوشنودى از خدا است جر و حركت پائين دل در مشغول بودن به غير خدا است وقف و سكون و حركت نداشتن دل در اثر غفلت از خدا است . آيا احساس نميكنى كه چون بنده با خلوص خداوند را به عظمت ياد نمود همه رقم حجاب و موانعى كه بين او و خدايش قبلا بود بر طرف مىشود و وقتى در برابر قضاء و تقدير الهى قلبا تسليم شد و حالت رضا ، و خوشنودى از خدا داشت دل باز مىشود و يك حالت سرور و خوشحالى و آسايش سراسر قلب را فرا ميگيرد ولى اگر توجه دل به طرف امور دنيوى منعطف شد و باسباب مادى مشغول شد بهنگام نام خدا نه تنها انبساط و سرور ندارد بلكه تيره و تار و ناراحت مىشود مانند خانه خالى و ويران كه هيچ گونه آبادى و عمران و مونس و همنشينى در آن نيست و هنگامى كه از ياد خدا غفلت نمود مىبينى چگونه وقفه و سكونى در آن دل يافت مىشود و از نورانيت و روشنائى محجوب و محروم است و از اثر عدم توجه بعظمت پروردگار قساوت و تاريكى بر دل حكمفرما است بنا بر اين علامت و نشانه رفع ( حركت وسط ) سه چيز است 1 - موافق بودن و متابعت از اوامر الهى 2 - از بين رفتن مخالفت و تمرد 3 - شوق و علاقه دائمى در دل داشتن - علامت و نشانه فتحه ( اوج گرفتن دل ) هم سه چيز است 1 - توكل و اعتماد بر خدا و از غير او بريدن 2 - صدق ( راستى همه جانبه در اعتقاد و عمل ) 3 - حالت يقين و كامل شدن اعتقاد علامت وقف ( توقف و بىحركت بودن قلب ) سه چيز است 1 - احساس نكردن شيرينى و حلاوت اطاعت و عبادت 2 - توجه نداشتن بعواقب تلخ گناه و نفهميدن حرام و حلال . 26 - فقه الرضا روايت شده كه در وجود بندگان خدا ظرفهاى الهى هست و آن دل است بهترين دلها پاكتر روشن‌تر و محكم‌تر آنها و پذيراتر و مهربانتر آنها است - محكم‌تر